PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (¹),

po konsultacji z Komitetem Regionów,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (²),
a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Konieczne jest wprowadzenie przepisów na poziomie Unii, aby chronić środowisko
    i zdrowie ludzkie przed niekorzystnym wpływem, który może być wynikiem przemieszczania
    odpadów. Przepisy te powinny również przyczynić się do ułatwienia racjonalnego
    ekologicznie gospodarowania odpadami, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami
    określoną w art. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE (³), a także
    do ograniczenia ogólnych skutków wykorzystywania zasobów i poprawienia efektywności
    takiego wykorzystywania, co ma kluczowe znaczenie dla przejścia na gospodarkę o obiegu
    zamkniętym i dla osiągnięcia neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r.

(2) W ciągu ostatnich piętnastu lat rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu
    Europejskiego i Rady (⁴) wprowadziło istotne usprawnienia mające na celu ochronę
    środowiska i zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem, który może być wynikiem
    przemieszczania odpadów. Jednakże przeprowadzona przez Komisję ocena tego
    rozporządzenia ujawniła również szereg wyzwań i niedociągnięć, którymi należy się
    zająć w nowych przepisach wykonawczych.

(3) W Europejskim Zielonym Ładzie, określonym w komunikacie Komisji z dnia
    11 grudnia 2019 r., przedstawiono ambitny plan działań mający na celu przekształcenie
    Unii w gospodarkę zrównoważoną, zasobooszczędną i neutralną dla klimatu. Wezwano w nim
    Komisję do przeglądu przepisów Unii dotyczących przemieszczania odpadów, ustanowionych
    rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006. W nowym planie działania UE dotyczącym gospodarki
    o obiegu zamkniętym, określonym w komunikacie Komisji z dnia 11 marca 2020 r.,
    dodatkowo podkreślono potrzebę podjęcia działań mających na celu ułatwienie
    przemieszczania odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu w Unii,
    aby Unia nie eksportowała do państw trzecich swoich wyzwań związanych z odpadami oraz
    aby lepiej radzić sobie z nielegalnym przemieszczaniem odpadów. Oprócz korzyści
    dla środowiska i dla społeczeństwa, takie działania mogą także doprowadzić
    do ograniczenia strategicznej zależności Unii od surowców. Zatrzymanie większej ilości
    odpadów wytwarzanych wewnątrz Unii będzie jednak wymagało poprawy zdolności w zakresie
    recyklingu i gospodarowania odpadami. Zarówno Rada, w swoich konkluzjach
    zatytułowanych "Ku ekologicznej odbudowie opartej na obiegu zamkniętym" z dnia
    17 grudnia 2020 r., jak i Parlament Europejski, w swojej rezolucji w sprawie nowego
    planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym z dnia
    10 lutego 2021 r., wezwały również do przeglądu obecnych przepisów Unii dotyczących
    przemieszczania odpadów, ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006. W art. 60
    ust. 2a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 powierzono Komisji zadanie przeprowadzenia
    przeglądu tego rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2020 r.

(4) Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 było już wielokrotnie zmieniane i wymaga dalszych
    istotnych zmian, aby zapewnić osiągnięcie celów polityki określonych w Europejskim
    Zielonym Ładzie oraz w nowym planie działania UE dotyczącym gospodarki o obiegu
    zamkniętym. Należy zatem uchylić rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 i zastąpić je nowym
    rozporządzeniem.

(5) Niniejsze rozporządzenie ma uzupełnić ogólne przepisy Unii o gospodarowaniu odpadami,
    takie jak dyrektywa 2008/98/WE. Odnosi się ono do definicji zawartych w tej
    dyrektywie, w tym definicji odpadów oraz pojęć związanych z gospodarowaniem odpadami.
    Wprowadza również szereg dodatkowych definicji, aby ułatwić jednolite stosowanie
    niniejszego rozporządzenia.

(6) Niniejsze rozporządzenie wykonuje na poziomie Unii Konwencję bazylejską z dnia
    22 marca 1989 r. o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów
    niebezpiecznych (⁵) (zwaną dalej "konwencją bazylejską"). Konwencja bazylejska ma
    na celu ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska przed niekorzystnym wpływem wynikającym
    z wytwarzania odpadów niebezpiecznych i innych odpadów, ich transgranicznego
    przemieszczania oraz gospodarowania nimi. Unia jest stroną konwencji bazylejskiej
    od 1994 r. (⁶).

(7) Niniejsze rozporządzenie wykonuje również na poziomie Unii poprawkę do konwencji
    bazylejskiej (⁷) (zwaną dalej "poprawką w sprawie zakazu bazylejskiego"), która została
    przyjęta w 1995 r. i weszła w życie na poziomie międzynarodowym w dniu
    5 grudnia 2019 r. Poprawka w sprawie zakazu bazylejskiego ustanawia ogólny zakaz
    wszelkiego wywozu odpadów niebezpiecznych przeznaczonych do unieszkodliwienia
    i odzysku z państw wymienionych w załączniku VII do konwencji bazylejskiej do państw
    niewymienionych w tym załączniku. Unia ratyfikowała poprawkę w sprawie zakazu
    bazylejskiego i stosuje ją od 1997 r. (⁸).

(8) W październiku 2020 r. Unia przedłożyła Sekretariatowi konwencji bazylejskiej
    powiadomienie dotyczące przemieszczania odpadów wewnątrz Unii zgodnie z art. 11 tej
    konwencji. Zgodnie z tym artykułem Unia może zatem wprowadzić szczegółowe przepisy
    mające zastosowanie do wewnątrzunijnego przemieszczania odpadów nie mniej racjonalne
    ekologicznie niż postanowienia konwencji bazylejskiej.

(9) Ponieważ Unia zatwierdziła decyzję Rady Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju
    (OECD) w sprawie kontroli transgranicznego przemieszczania odpadów przeznaczonych
    do odzysku (⁹) (zwaną dalej "decyzją OECD"), treść tej decyzji wraz ze zmianami należy
    włączyć do przepisów Unii.

(10) Należy zorganizować i uregulować nadzór nad przemieszczaniem odpadów i jego kontrolę
    tak, aby uwzględnić potrzebę zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska
    i zdrowia ludzkiego oraz zapewnić jednolite stosowanie przepisów dotyczących
    przemieszczania odpadów w całej Unii.

(11) Aby zapewnić rzeczywiste przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym w odniesieniu
    do przemieszczania odpadów z miejsca ich pochodzenia do najlepszego miejsca
    przetwarzania takich odpadów należy uwzględnić zasadę bliskości, a także efektywności
    materiałowej oraz potrzebę zmniejszenia śladu środowiskowego odpadów.

(12) Należy unikać powielania obowiązujących przepisów Unii dotyczących transportu
    niektórych materiałów, które zgodnie z niniejszym rozporządzeniem można sklasyfikować
    jako odpady.

(13) Zbierania i przesyłania ścieków systemami kanalizacji zgodnie z odpowiednimi
    przepisami Unii nie należy uznawać za transport odpadów na podstawie niniejszego
    rozporządzenia.

(14) Aby odpowiednio wykonywać i egzekwować niniejsze rozporządzenie, państwa członkowskie
    powinny podjąć działania niezbędne do tego, aby odpadów nie przemieszczano jako
    towarów używanych, towarów z drugiej ręki, produktów ubocznych lub substancji lub
    przedmiotów, które utraciły status odpadu.

(15) Przemieszczanie odpadów wytworzonych przez siły zbrojne lub organizacje pomocowe
    należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia w przypadku przywozu
    do Unii w określonych sytuacjach, w tym w przypadku tranzytu wewnątrz Unii odpadów
    wprowadzanych do Unii. W odniesieniu do takiego przemieszczania należy przestrzegać
    wymogów prawa międzynarodowego oraz umów międzynarodowych. W takich przypadkach każdy
    właściwy organ tranzytu i właściwy organ miejsca przeznaczenia w Unii należy
    z wyprzedzeniem poinformować o przemieszczaniu i jego przeznaczeniu.

(16) Należy uniknąć powielania rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 Parlamentu Europejskiego
    i Rady (¹⁰), które już zawiera przepisy dotyczące wszystkich aspektów przesyłki, wyboru
    trasy i przesyłania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego wewnątrz Unii, do Unii
    oraz poza Unię, w tym gromadzenia, transportu, przeładunku, przetwarzania,
    wykorzystywania, odzyskiwania lub unieszkodliwiania, prowadzenia dokumentacji,
    dokumentów towarzyszących oraz identyfikowalności.

(17) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1257/2013 (¹¹) ma zastosowanie
    do dużych statków handlowych podnoszących banderę państwa członkowskiego Unii, które
    wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Gdy takie statki
    stają się odpadami, są na ogół klasyfikowane jako odpady niebezpieczne, chyba
    że usunięto z nich wszystkie substancje i materiały niebezpieczne. W związku
    z wejściem w życie na poziomie międzynarodowym poprawki w sprawie zakazu bazylejskiego
    należy zapewnić, aby statki objęte zakresem stosowania rozporządzenia (UE)
    nr 1257/2013 uznane za odpady i wywożone z Unii podlegały odpowiednim przepisom Unii
    dotyczącym przemieszczania odpadów, w tym przepisom wykonującym poprawkę w sprawie
    zakazu bazylejskiego, w celu zapewnienia ścisłej zgodności prawnej systemu prawnego
    Unii z zobowiązaniami międzynarodowymi. Jednocześnie konieczna jest zmiana
    rozporządzenia (UE) nr 1257/2013, aby doprecyzować, że statki objęte zakresem jego
    stosowania uznane za odpady niebezpieczne i wywożone z Unii należy poddawać
    recyklingowi wyłącznie w zakładach ujętych w europejskim wykazie zakładów recyklingu
    statków ustanowionym na podstawie tego rozporządzenia, znajdujących się w państwach
    wymienionych w załączniku VII do konwencji bazylejskiej.

(18) Aby unikać nakładania na właściwe organy i systemy sądowe państw członkowskich
    zbędnych obciążeń dotyczących egzekwowania niniejszego rozporządzenia, przemieszczania
    nie należy uznawać za nielegalne w przypadku gdy w dokumentach zgłoszenia, dokumentach
    przesyłania lub dokumentach wynikających z wypełnienia formularza określonego
    w załączniku VII (zwanych dalej "dokumentami określonymi w załączniku VII") wystąpią
    tylko drobne błędy pisarskie, takie jak błędy typograficzne w informacjach podanych
    przy wypełnianiu dokumentów zgłoszenia, dokumentów przesyłania lub dokumentów
    określonych w załączniku VII, lub pominięcie części danych kontaktowych jednej z osób
    uczestniczących w przemieszczaniu. Takie wyjątki od definicji nielegalnego
    przemieszczania należy jednak ściśle ograniczyć do drobnych błędów pisarskich,
    występujących wyjątkowo, niezmieniających istotnie treści tych dokumentów
    i niewpływających na osiągnięcie celów niniejszego rozporządzenia.

(19) Aby zapewnić optymalny nadzór i kontrolę, należy wymagać uprzedniej pisemnej zgody
    na przemieszczanie odpadów przeznaczonych do odzysku, w szczególności odpadów
    niebezpiecznych, odpadów niewymienionych w załączniku III, załączniku IIIA lub
    załączniku IIIB oraz odpadów zawierających trwałe zanieczyszczenia organiczne lub
    zanieczyszczonych nimi w stopniu równym lub przekraczającym dopuszczalne stężenie
    określone w załączniku IV do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
    2019/1021 (¹²). Taka procedura powinna z kolei wiązać się z uprzednim zgłoszeniem,
    które umożliwi właściwym organom uzyskanie odpowiednich informacji, tak aby mogły one
    podjąć wszelkie konieczne środki dla ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska. Powinno
    to również umożliwić tym organom wnoszenie uzasadnionych sprzeciwów wobec takiego
    przemieszczania.

(20) Aby uwzględniać innowacje w technologii przetwarzania odpadów w zakresie racjonalnego
    ekologicznie gospodarowania odpadami, a także zmiany w zachowaniu konsumentów
    pod względem sortowania odpadów, należy stale aktualizować załączniki IIIA i IIIB.
    Komisja powinna w szczególności oceniać, czy należy dodać do załącznika IIIA pozycje
    dotyczące mieszanin odpadów z obuwia, odzieży i innych wyrobów włókienniczych,
    a do załącznika IIIB - pozycje dotyczące wełny mineralnej i materaców.

(21) Na dobrze funkcjonującym unijnym rynku przemieszczania odpadów należy priorytetowo
    i jako zasady przewodnie traktować bliskość, samowystarczalność oraz stosowanie
    najlepszych dostępnych technik w gospodarowaniu odpadami. Sprawiedliwe przejście
    na gospodarkę o obiegu zamkniętym ma istotne znaczenie dla powstania neutralnej
    dla klimatu, zasobooszczędnej, konkurencyjnej i długoterminowo zrównoważonej
    gospodarki Unii. Aby osiągnąć ten cel, Komisja powinna ułatwiać sektorowe dialogi
    i partnerstwa w dziedzinie klimatu, łącząc kluczowe zainteresowane strony z sektora
    odpadów zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 (¹³).

(22) Aby wesprzeć osiąganie celów dotyczących zwiększenia poziomu recyklingu
    i ograniczenia unieszkodliwiania odpadów, określonych w dyrektywie 2008/98/WE
    i dyrektywie Rady 1999/31/WE (¹⁴), należy co do zasady zakazać przemieszczania
    wszystkich odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia w innym państwie członkowskim.
    Przemieszczanie odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia powinno być dozwolone
    tylko w wyjątkowych przypadkach po spełnieniu określonych warunków. W takich
    przypadkach państwa członkowskie powinny uwzględniać zasady bliskości
    i samowystarczalności na poziomie Unii i krajowym, zgodnie z dyrektywą 2008/98/WE,
    a w szczególności z jej art. 16, oraz priorytetowo traktować odzysk odpadów. Państwa
    członkowskie powinny również móc zapewniać, aby w instalacjach unieszkodliwiania
    odpadów objętych dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (¹⁵) stosowano
    najlepsze dostępne techniki określone w tej dyrektywie, zgodnie z warunkami pozwolenia
    dla danej instalacji, a odpady przetwarzano zgodnie z określonymi w przepisach Unii
    wymogami w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska dotyczącymi
    unieszkodliwiania odpadów. Ponadto aby wesprzeć wykonywanie przepisów określonych
    w dyrektywie 2008/98/WE mających na celu zwiększenie selektywnej zbiórki odpadów
    i zmniejszenie wytwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, przemieszczanie
    zmieszanych odpadów komunalnych do innego państwa członkowskiego należy poddać
    szczególnej kontroli. Przemieszczanie takich odpadów w celu odzysku powinno podlegać
    procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, a przemieszczanie ich w celu
    unieszkodliwienia powinno być zakazane. Te wymogi dotyczące przemieszczania odpadów
    przeznaczonych do odzysku oraz zakaz przemieszczania w celu unieszkodliwienia powinny
    obejmować również zmieszane odpady komunalne poddane procesowi przetwarzania, który
    nie zmienił zasadniczo ich właściwości, takie jak paliwo odpadowe RDF ze zmieszanych
    odpadów komunalnych, sklasyfikowanych pod kodem odpadów 19 12 10 w wykazie odpadów,
    o którym mowa w art. 7 dyrektywy 2008/98/WE. Zgodnie z hierarchią postępowania
    z odpadami oraz zasadami bliskości i samowystarczalności państwa członkowskie powinny
    zapewnić w pierwszej kolejności zapobieganie powstawaniu takich odpadów, a dopiero
    w drugiej kolejności ich zbiórkę i sortowanie, w celu rozdzielenia różnych frakcji
    do odzysku, natomiast unieszkodliwianie powinny rozważać tylko w odniesieniu
    do pozostałości nienadających się do innych działań niż unieszkodliwienie.

(23) W przypadku przemieszczania odpadów ujętych w załącznikach III, IIIA lub IIIB
    do niniejszego rozporządzenia, które są przeznaczone do odzysku, należy zapewnić
    minimalny poziom nadzoru i kontroli przez wprowadzenie wymogu, aby takiemu
    przemieszczaniu towarzyszyły określone informacje o uczestniczących w nim osobach
    i państwach, z podaniem opisu i ilości danych odpadów, rodzaju procesów odzysku,
    do których przeznaczone są przemieszczane odpady, oraz danych instalacji, które będą
    prowadziły odzysk odpadów.

(24) Analizy laboratoryjne i eksperymentalne procesy przetwarzania są często niezbędnym
    narzędziem oceny charakteru odpadów i ich przydatności do odzysku i unieszkodliwiania.
    Racjonalne i innowacyjne operacje gospodarowania odpadami mają kluczowe znaczenie
    dla zapewnienia racjonalnego ekologicznie gospodarowania odpadami oraz dla
    ustanowienia w Unii modeli biznesowych gospodarki o obiegu zamkniętym. Należy ułatwiać
    przemieszczanie odpadów do takich analiz laboratoryjnych i eksperymentalnych procesów
    przetwarzania, poprzez niepoddawanie go wszystkim mającym zastosowanie procedurom.
    Ponadto aby uzyskać dokładne wyniki, należy zezwolić na przemieszczanie wystarczająco
    dużej ilości odpadów do analiz laboratoryjnych i eksperymentalnych procesów
    przetwarzania wewnątrz Unii, między innymi dlatego, że normy i praktyki gospodarowania
    odpadami w Unii są bardziej rozwinięte niż w większości państw trzecich.

(25) Konieczne jest wskazanie, na jakiej podstawie państwa członkowskie mogą
    sprzeciwić się przemieszczaniu odpadów przeznaczonych do odzysku. W przypadku takiego
    przemieszczania państwa członkowskie powinny móc zapewnić, aby w instalacjach odzysku
    odpadów objętych dyrektywą 2010/75/UE stosowano najlepsze dostępne techniki określone
    w tej dyrektywie, zgodnie z warunkami pozwolenia dla danej instalacji. Państwa
    członkowskie powinny również móc zapewnić przetwarzanie odpadów zgodnie
    z ustanowionymi w przepisach Unii wymogami w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego
    i środowiska przy odzysku odpadów oraz - przy uwzględnieniu art. 16 dyrektywy
    2008/98/WE - zgodnie z planami gospodarki odpadami ustanowionymi zgodnie z tą
    dyrektywą, aby zapewnić wykonanie ustanowionych w przepisach Unii wiążących zobowiązań
    dotyczących odzysku lub recyklingu. Państwo członkowskie przeznaczenia powinno zatem
    móc sprzeciwić się przemieszczaniu odpadów, w tym zmieszanych odpadów komunalnych,
    jeżeli spodziewa się, że gospodarowanie nimi nie będzie odbywać się w sposób
    racjonalny ekologicznie.

(26) Konieczne jest wprowadzenie procedur i środków ochronnych w przypadku gdy zgłaszający
    zamierza przemieścić odpady podlegające procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia
    i zgody, z myślą o pewności prawa i zapewnieniu jednolitego stosowania niniejszego
    rozporządzenia oraz prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, aby tym samym
    przyczynić się do długoterminowej konkurencyjności Unii. Zgodnie z art. 6 ust. 11
    konwencji bazylejskiej konieczne jest również zapewnienie, aby odpowiednie podmioty
    ponosiły koszty powstałe w przypadku gdy przemieszczanie nie może zostać zrealizowane
    lub jest nielegalne. W tym celu zgłaszający powinien ustanawiać gwarancję finansową
    lub równoważne ubezpieczenie w odniesieniu do każdego przemieszczania.

(27) W celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych spoczywających na podmiotach
    publicznych i prywatnych uczestniczących w przemieszczaniu do instalacji uznanych
    za objęte zezwoleniem wstępnym, konieczne jest wskazanie, na jakich warunkach można
    przyznać status instalacji objętej zezwoleniem wstępnym, a także należy zapewnić
    ich wzajemne uznawanie przez wszystkie państwa członkowskie oraz zharmonizować wymogi
    dotyczące przemieszczania odpadów do takich instalacji.

(28) Aby zwiększyć efektywność wymiany informacji na podstawie niniejszego rozporządzenia,
    w szczególności w ramach przetwarzania wymaganych na podstawie art. 18 niniejszego
    rozporządzenia zgłoszeń i informacji dotyczących przemieszczania odpadów, oraz aby
    ułatwić przekazywanie i wymianę informacji między odpowiednimi organami i podmiotami
    gospodarczymi, takie przekazywanie i wymianę informacji oraz danych dotyczących
    przemieszczeń odpadów wewnątrz Unii należy koniecznie prowadzić drogą elektroniczną.
    Komisja powinna prowadzić system centralny, który powinien być interoperacyjny
    z systemami krajowymi. Należy również upoważnić Komisję do określenia wymogów
    proceduralnych i operacyjnych dotyczących praktycznego wdrażania systemów
    zapewniających to elektroniczne przekazywanie i elektroniczną wymianę informacji,
    takich jak wymogi dotyczące wzajemnych połączeń, architektury i bezpieczeństwa. Takie
    systemy powinny ułatwiać rozpatrywanie wniosków dotyczących zgłoszeń, między innymi
    pomagając osobom, których dotyczy dany wniosek, w śledzeniu postępów w procedurze
    zgłaszania. Takie systemy powinny również umożliwiać pobieranie danych, w tym
    na poziomie poszczególnych państw członkowskich, aby Komisja mogła kontrolować, czy
    zgłoszenia są rozpatrywane w terminie, między innymi na potrzeby odpowiedniej
    sprawozdawczości Komisji przewidzianej w niniejszym rozporządzeniu. Konieczne jest
    również zapewnienie właściwym organom w państwach członkowskich i podmiotom
    gospodarczym wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się na przejście od podejścia
    opartego na wymianie informacji i dokumentów w formie papierowej, określonego
    w rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006, do podejścia opartego na wymianie informacji
    i dokumentów w formie elektronicznej. Ten nowy obowiązek powinien zatem zacząć
    obowiązywać 24 miesiące po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

(29) Podmioty gospodarcze zajmujące się transportem odpadów powinny móc korzystać
    ze środowiska eFTI ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
    2020/1056 (¹⁶) do celów wymiany informacji wymaganych na podstawie
    niniejszego rozporządzenia podczas transportu odpadów; należy też zapewnić
    interoperacyjność systemów przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu ze środowiskiem
    wymiany elektronicznych informacji dotyczących transportu towarowego.

(30) Aby ułatwić pracę organów celnych przy wykonywaniu niniejszego rozporządzenia,
    obsługiwany przez Komisję system centralny umożliwiający elektroniczne przekazywanie
    i elektroniczną wymianę informacji i dokumentów musi być interoperacyjny z unijnym
    środowiskiem jednego okienka w dziedzinie ceł ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu
    Europejskiego i Rady (UE) 2022/2399 (¹⁷), gdy zakończą się wszystkie niezbędne prace
    techniczne służące zapewnieniu takiej interoperacyjności.

(31) Właściwe organy w państwach trzecich powinny móc korzystać z systemu obsługiwanego
    na poziomie Unii do celów wydawania i wymiany drogą elektroniczną informacji
    i dokumentów niezbędnych do spełnienia wymogów proceduralnych na podstawie niniejszego
    rozporządzenia, jeżeli wyrażą taką wolę oraz jeżeli spełnią wymogi dotyczące wymiany
    danych za pośrednictwem tego systemu.

(32) Aby zapewnić identyfikowalność przemieszczania odpadów oraz nie zakłócać racjonalnego
    ekologicznie gospodarowania odpadami przemieszczanymi ponad granicami, należy zakazać
    mieszania odpadów z innymi odpadami od momentu rozpoczęcia przemieszczania do momentu
    przyjęcia odpadów w instalacji odzysku lub unieszkodliwiania.

(33) Aby ułatwić egzekwowanie obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu, podmioty
    gospodarcze i właściwe organy powinny przechowywać dokumenty i informacje wymagane
    w związku z przemieszczaniem odpadów przez co najmniej pięć lat od dnia przekazania
    zaświadczenia o realizacji odzysku lub unieszkodliwiania.

(34) Z myślą o zapewnieniu przejrzystości w odniesieniu do przemieszczania odpadów zgodnie
    z niniejszym rozporządzeniem oraz racjonalnego ekologicznie sposobu przetwarzania
    takich odpadów w miejscu ich przeznaczenia, należy publikować informacje
    o przemieszczaniu odpadów. Komisja powinna być zatem zobowiązana do publikowania
    i regularnego aktualizowania niektórych niepoufnych danych o zgłoszeniach dotyczących
    przemieszczania, na które właściwe organy wyraziły zgodę lub któremu się sprzeciwiły,
    a także o przemieszczaniu odpadów podlegających ogólnym wymogom w zakresie
    informowania określonym w niniejszym rozporządzeniu. Komisja powinna w tym celu
    korzystać w miarę możliwości z elektronicznego systemu wymiany danych
    o przemieszczaniu odpadów. Publikacja takich informacji przez Komisję powinna
    pozostawać bez uszczerbku dla Konwencji Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji
    Narodów Zjednoczonych (UNECE) o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa
    w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących
    środowiska z dnia 25 czerwca 1998 r. (zwanej dalej "konwencją z Aarhus") (¹⁸),
    dla dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (¹⁹) oraz dla przepisów
    krajowych państw członkowskich w tej dziedzinie. Wszelkie dalsze wnioski do właściwych
    organów dotyczące dostępu do innych informacji o przemieszczaniu odpadów należy
    kierować zgodnie z tą konwencją oraz z przepisami Unii i przepisami krajowymi.

(35) W celu wdrożenia wymogów określonych w art. 8 konwencji bazylejskiej należy
    wprowadzić obowiązek, aby odpady, których przemieszczania - na które odpowiednie
    właściwe organy udzieliły zgodę - nie można zrealizować zgodnie z planem, były
    odbierane do państwa wysyłki, a w razie potrzeby bezpiecznie magazynowane, lub
    odzyskiwane lub unieszkodliwiane w alternatywny sposób. W celu wdrożenia wymogów
    określonych w art. 9 ust. 2, 3 i 4 konwencji bazylejskiej, osoba, której działanie
    jest przyczyną nielegalnego przemieszczania, powinna mieć obowiązek zapewnienia
    odebrania danych odpadów lub podjęcia alternatywnych działań w celu odzysku lub
    unieszkodliwienia tych odpadów, a także do poniesienia kosztów operacji odbioru.
    W przypadku gdy osoba ta nie ma możliwości spełnienia tych obowiązków w rozsądnym
    terminie, właściwe organy wysyłki lub właściwe organy miejsca przeznaczenia, stosownie
    do przypadku, powinny współpracować oraz podjąć działania., w celu zapewnienia
    racjonalnego ekologicznie gospodarowania danymi odpadami. W przypadku gdy nie ma
    jasności co do osoby, której można przypisać odpowiedzialność za nielegalne
    przemieszczanie, odpowiednie właściwe organy powinny współpracować w celu zapewnienia
    odebrania, odzysku lub unieszkodliwienia danych odpadów. W celu zmniejszenia wpływu
    środowiskowego związanego z obowiązkiem odbioru odpadów nielegalnie przemieszczanych,
    a w stosownych przypadkach w celu poprawy efektywności procedury stosowanej w razie
    nielegalnego przemieszczania, właściwe organy wysyłki, tranzytu i miejsca
    przeznaczenia powinny móc uzgodnić w niektórych przypadkach, że nielegalnie
    przemieszczane odpady można odzyskać lub unieszkodliwić w sposób alternatywny poza
    państwem wysyłki zamiast je odbierać. Taki alternatywny sposób gospodarowania powinien
    być racjonalny ekologicznie. Alternatywny sposób gospodarowania powinien jednak mieć
    zastosowanie wyłącznie do przemieszczania wewnątrz Unii.

(36) W celu zapewnienia, aby właściwe organy mogły prawidłowo przetwarzać przedłożone
    im dokumenty dotyczące przemieszczania odpadów, konieczne jest nałożenie
    na zgłaszającego obowiązku przekazania, na żądanie tych organów, uwierzytelnionego
    tłumaczenia tych dokumentów na język akceptowany przez te organy. Aby uniknąć
    stwarzania zbędnych obciążeń administracyjnych, elektroniczny system wymiany
    informacji o przemieszczaniu odpadów powinien obejmować funkcję roboczego tłumaczenia
    odpowiednich dokumentów przedłożonych w tym systemie.

(37) Aby uniknąć zakłóceń w przemieszczaniu przedmiotów lub substancji, wynikających
    z braku porozumienia między właściwymi organami co do tego, czy takie przedmioty lub
    substancje są odpadami, konieczne jest ustanowienie procedury rozstrzygania takich
    sporów. W tym zakresie ważne jest, aby właściwe organy opierały swoje decyzje
    na przepisach określonych w dyrektywie 2008/98/WE dotyczących określania produktów
    ubocznych i utraty statusu odpadów. Państwa członkowskie potrzebują jednolitych
    warunków decydowania, czy dany przedmiot lub daną substancję należy uznać za towar
    używany czy za odpad. Ponadto państwa członkowskie powinny podjąć środki mające
    na celu zapewnienie spełnienia tych warunków przez przedmioty lub substancje, które
    mają być przemieszczane do innego państwa jako towary używane zgodnie z prawem Unii.
    Konieczne jest również ustanowienie w załącznikach do niniejszego rozporządzenia
    kryteriów klasyfikacji określonych odpadów oraz procedury rozstrzygania sporów między
    właściwymi organami co do tego, czy dane odpady należy objąć procedurą zgłaszania.
    Aby zapewnić lepszą harmonizację w całejUnii warunków, na jakich odpady - w tym odpady
    materiałów kompozytowych, które może być trudno poddać recyklingowi - należy objąć
    procedurą zgłaszania, Komisja powinna być również uprawniona do przyjmowania aktów
    delegowanych ustanawiających w odpowiednich załącznikach do niniejszego rozporządzenia
    kryteria klasyfikacji danych odpadów, zgodnie z którymi określi się, czy dane odpady
    podlegają procedurze zgłaszania. Ponadto aby uniknąć fałszywego zgłaszania odpadów
    jako towarów używanych oraz aby zapewnić jasność prawa, Komisja powinna być uprawniona
    do przyjmowania aktów wykonawczych ustanawiających kryteria odróżniania towarów
    używanych od odpadów w odniesieniu do konkretnych towarów, dla których takie
    rozróżnienie jest ważne, zwłaszcza gdy są one wywożone z Unii.

(38) Aby umożliwić administracjom ograniczenie wydatków publicznych związanych z obsługą
    procedur przemieszczania odpadów oraz egzekwowaniem niniejszego rozporządzenia, należy
    umożliwić obciążenie zgłaszającego, a w stosownych przypadkach również osoby, która
    organizuje przemieszczanie, odpowiednimi i proporcjonalnymi kosztami administracyjnymi
    związanymi z tymi procedurami, a także z nadzorem, analizami i inspekcjami.

(39) W celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych oraz w wyjątkowych okolicznościach,
    związanych ze szczególną sytuacją geograficzną lub demograficzną, państwa członkowskie
    powinny móc zawierać umowy dwustronne przewidujące złagodzenie procedury zgłaszania
    przemieszczania określonych strumieni odpadów w odniesieniu do przemieszczeń
    transgranicznych do najbliższej odpowiedniej instalacji położonej na obszarze
    przy granicy między danymi dwoma państwami członkowskimi. Państwo członkowskie powinno
    również móc zawierać takie umowy z członkami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego
    Handlu (EFTA), w tym w przypadku gdy odpady są przemieszczane z państwa wysyłki i tam
    przetwarzane, lecz wymagają tranzytu przez terytorium innego państwa członkowskiego.

(40) Ze względu na szczególne położenie geograficzne Wysp Owczych oraz ich status jako
    części Królestwa Danii, Dania jest głównym państwem przywozu odpadów z Wysp Owczych
    w celu odzysku lub unieszkodliwienia tych odpadów na jej terytorium. Bez uszczerbku
    dla zastosowania przepisów dotyczących tranzytu odpadów przez terytorium Unii, należy
    upoważnić Danię do przyjęcia pełnej odpowiedzialności za traktowanie przywozu odpadów
    z Wysp Owczych na jej terytorium jako transportu odpadów na jej terytorium, gdy jest
    ona państwem przeznaczenia tego przywozu.

(41) Chociaż nadzór nad transportem odpadów na terytorium państwa członkowskiego
    i kontrola takiego transportu należą do tego państwa członkowskiego, krajowe systemy
    związane z transportem odpadów powinny uwzględniać potrzebę spójności z unijnym
    systemem przemieszczania odpadów w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony
    środowiska i zdrowia ludzkiego.

(42) Aby chronić środowisko w danych państwach, konieczne jest doprecyzowanie zakresu
    wprowadzonego zgodnie z konwencją bazylejską zakazu wywozu z Unii wszelkich odpadów
    przeznaczonych do unieszkodliwiania w państwach trzecich innych niż państwa EFTA.

(43) Państwa będące Stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym powinny móc
    przyjąć procedury kontrolne przewidziane w odniesieniu do przemieszczania odpadów
    wewnątrz Unii. W takich przypadkach przemieszczanie między Unią a tymi państwami
    powinno podlegać takim samym zasadom jak przemieszczanie wewnątrz Unii.

(44) Aby chronić środowisko w danych państwach, konieczne jest doprecyzowanie zakresu
    wprowadzonego zgodnie z konwencją bazylejską zakazu wywozu z Unii odpadów
    niebezpiecznych przeznaczonych do odzysku w państwach trzecich, do których nie ma z
    astosowania decyzja OECD. Należy w szczególności doprecyzować wykaz odpadów,
    do których zakaz ten ma zastosowanie, oraz zapewnić, aby w wykazie tym zostały ujęte
    również odpady wymienione w załączniku II do konwencji bazylejskiej, tj. odpady
    z gospodarstw domowych, pozostałości ze spopielania odpadów z gospodarstw domowych
    oraz niektóre trudne do recyklingu odpady z tworzyw sztucznych.

(45) Aby zapewnić racjonalne ekologicznie gospodarowanie odpadami zawierającymi trwałe
    zanieczyszczenia organiczne lub zanieczyszczonymi nimi, nie należy zezwalać na wywóz
    takich odpadów z Unii do państw, które nie są członkami OECD, jeżeli stężenie trwałych
    zanieczyszczeń organicznych, które zawierają lub którymi są zanieczyszczone, jest
    równe wartościom granicznym określonym w załączniku IV do rozporządzenia (UE)
    2019/1021 lub przekracza te wartości.

(46) Konieczne jest ustanowienie rygorystycznych zasad wywozu w celu odzysku odpadów
    innych niż niebezpieczne do państw trzecich, do których nie ma zastosowania decyzja
    OECD, aby takie odpady nie powodowały w tych państwach szkód dla środowiska i zdrowia
    ludzkiego. Zgodnie z tymi zasadami należy zezwolić na wywóz z Unii wyłącznie odpadów
    nieobjętych już zakazem wywozu odpadów niebezpiecznych i niektórych innych odpadów
    przeznaczonych do odzysku w państwach trzecich, do których nie ma zastosowania decyzja
    OECD, i wyłącznie do państw ujętych w wykazie sporządzanym i aktualizowanym przez
    Komisję, jeżeli państwa te złożą Komisji wniosek, w którym wyrażają wole przyjmowania
    z Unii niektórych odpadów innych niż niebezpieczne lub mieszanin odpadów innych niż
    niebezpieczne oraz wykażą zdolność do gospodarowania takimi odpadami w sposób
    racjonalny ekologicznie, na podstawie kryteriów określonych w niniejszym
    rozporządzeniu. Kryteria takie powinny obejmować zgodność z międzynarodowymi
    konwencjami dotyczącymi pracy i praw pracowniczych. Ponieważ państwa członkowskie mogą
    ratyfikować w przyszłości większą liczbę takich konwencji, Komisja powinna być
    uprawniona do dodania odpowiednich konwencji do kryteriów określonych w niniejszym
    rozporządzeniu. Wywóz do państw innych niż ujęte w wykazie, który ma zostać
    sporządzony przez Komisję powinien być zakazany. Aby zapewnić wystarczająco dużo czasu
    na przejście na ten nowy system, należy przewidzieć trzyletni okres przejściowy
    po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. W szczególności, sporządzając
    i aktualizując wykaz państw, do których nie ma zastosowania decyzja OECD, a do których
    dozwolony jest wywóz z Unii odpadów innych niż niebezpieczne w celu odzysku, należy
    stosować zasadę równości w prawie Unii oraz monitorować jej stosowanie.

(47) Konieczne jest zapewnienie ułatwiania przemieszczania odpadów niezbędnego
    do budowania silnych łańcuchów wartości na rynku wewnętrznym, przy jednoczesnym
    zapewnianiu odpowiedniej kontroli. Wzmocnienie kluczowych łańcuchów wartości
    przyspieszy rozwój odporności Unii oraz zwiększy jej autonomię strategiczną.

(48) Państwa, do których ma zastosowanie decyzja OECD, podlegają określonym przez OECD
    zasadom i zaleceniom dotyczącym przemieszczania odpadów i gospodarowania nimi oraz
    mają ogólnie wyższe normy gospodarowania odpadami niż państwa, do których nie ma
    zastosowania decyzja OECD. Ważne jest jednak, aby wywóz odpadów innych niż
    niebezpieczne z Unii w celu odzysku nie powodował szkód dla środowiska i zdrowia
    ludzkiego w państwach, do których ma zastosowanie decyzja OECD. Należy zatem ustanowić
    mechanizm monitorowania przemieszczania odpadów innych niż niebezpieczne do takich
    państw. W przypadkach gdy nie ma wystarczających dowodów na zdolność danego państwa
    do racjonalnego ekologicznie odzysku takich odpadów, Komisja powinna nawiązać dialog
    z danym państwem, a jeżeli informacje, które uzyska, nie będą wystarczające, aby
    udowodnić, że odzysk odpadów jest racjonalny ekologicznie, powinna być uprawniona
    do zawieszenia takiego wywozu. W całym procesie przemieszczania odpadów Komisja
    powinna zapewniać stosowanie zasady równości wobec państw trzecich, do których
    ma zastosowanie decyzja OECD.

(49) Unia opracowała i wdrożyła ambitną politykę przeciwdziałania poważnym szkodom
    dla środowiska i zdrowia ludzkiego spowodowanym zanieczyszczeniem tworzywami
    sztucznymi, zwłaszcza w związku z niewłaściwym gospodarowaniem odpadami tworzyw
    sztucznych. Europejska strategia na rzecz tworzyw sztucznych w gospodarce o obiegu
    zamkniętym, określona w komunikacie Komisji z dnia 16 stycznia 2018 r., Europejski
    Zielony Ład, nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym oraz plan
    działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń wody, powietrza i gleby, określony
    w komunikacie Komisji z dnia 12 maja 2021 r., odzwierciedlają ten ambitny cel
    i doprowadziły do przyjęcia szeregu środków mających zmniejszyć ilość odpadów
    z tworzyw sztucznych i poprawić gospodarowanie nimi. Środki te obejmują
    w szczególności przepisy o gospodarowaniu odpadami (dyrektywa 2008/98/WE),
    opakowaniach i odpadach opakowaniowych (dyrektywa 94/62/WE Parlamentu Europejskiego
    i Rady (²⁰) ), produktach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (dyrektywa
    Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 (²¹)), a także o ograniczaniu celowego
    dodawania mikrodrobin plastiku (rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2055 (²²)).
    W uzupełnieniu do tych środków rozpoczęto nowe inicjatywy mające na celu dalsze
    zmniejszenie ilości odpadów tworzyw sztucznych w Unii, takie jak przegląd dyrektywy
    94/62/WE o opakowaniach i odpadach opakowaniowych oraz dyrektywy 2000/53/WE Parlamentu
    Europejskiego i Rady (²³) w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także wniosek
    dotyczący nowych przepisów o zapobieganiu stratom granulatu w celu zmniejszenia
    zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku (²⁴). Aby uzupełnić te środki
    mające na celu zmniejszenie ilości odpadów tworzyw sztucznych i poprawić
    gospodarowanie nimi wewnątrz Unii oraz aby uniknąć eksportowania przez Unię jej wyzwań
    związanych z odpadami do państw trzecich, należy wprowadzić przepisy szczegółowe, aby
    zapewnić również racjonalne ekologicznie gospodarowanie odpadami tworzyw sztucznych
    wywożonymi z Unii. Przepisy te mają na celu zapewnienie przetwarzania odpadów tworzyw
    sztucznych wywożonych z Unii w warunkach równoważnych warunkom istniejącym w Unii.
    Państwa, do których nie ma zastosowania decyzja OECD, z większym prawdopodobieństwem
    staną przed poważnymi wyzwaniami środowiskowymi i wyzwaniami dla zdrowia ludzkiego,
    związanymi z gospodarowaniem odpadami tworzyw sztucznych wywożonymi z Unii. Ponadto
    normy i infrastruktura gospodarowania odpadami z tworzyw sztucznych w tych państwach
    w większości przypadków nie są tak rozwinięte jak w Unii. Od dnia 1 stycznia 2021 r.
    Unia zakazała wywozu do tych państw niektórych rodzajów odpadów z tworzyw sztucznych,
    a mianowicie odpadów sklasyfikowanych w pozycjach Y48 i A3210. W świetle takich wyzwań
    i różnic w poziomie norm i elementów infrastruktury oraz w celu dalszej ochrony
    środowiska i zdrowia ludzkiego należy rozszerzyć zakres tego zakazu na wywóz
    wszystkich odpadów z tworzyw sztucznych do państw, do których nie ma zastosowania
    decyzja OECD. Aby dać podmiotom gospodarczym i właściwym organom wystarczająco dużo
    czasu na dostosowanie ich działań do tych nowych przepisów, zakaz powinien zacząć
    obowiązywać 30 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia. Powinno być
    możliwe przyznanie każdemu państwu, do którego nie ma zastosowania decyzja OECD,
    odstępstwa od tego zakazu, jeżeli wykaże ono, że gospodaruje odpadami z tworzyw
    sztucznych w sposób racjonalny ekologicznie. Takie odstępstwo należy przyznać w drodze
    aktu delegowanego, na wniosek państwa, po upływie 30 miesięcy od rozpoczęcia
    stosowania zakazu wywozu.

(50) Komisja powinna sprawować szczególną kontrolę nad przemieszczaniem odpadów z tworzyw
    sztucznych do państw, do których ma zastosowanie decyzja OECD, oraz monitorować
    gospodarowanie takimi odpadami w tych państwach, a także powinna być uprawniona
    do ograniczania wywozu odpadów z tworzyw sztucznych do tych państw w celu ochrony
    środowiska i zdrowia ludzkiego.

(51) W przypadku gdy jest dozwolony, wywóz wszystkich odpadów z tworzyw sztucznych
    do wszystkich państw trzecich powinien podlegać procedurze uprzedniego pisemnego
    zgłoszenia i zgody.

(52) Należy podjąć działania niezbędne do zapewniania, aby - zgodnie z dyrektywą
    2008/98/WE i innymi przepisami Unii dotyczącymi odpadów - przez cały czas trwania
    przemieszczania, łącznie z odzyskiem lub unieszkodliwianiem w państwie przeznaczenia
    gospodarowanie odpadami przemieszczanymi wewnątrz Unii oraz przywożonymi do Unii
    odbywało się bez narażania zdrowia ludzkiego i środowiska. Konieczne jest również
    zapewnienie racjonalnego ekologicznie gospodarowania odpadami wywożonymi z Unii przez
    cały czas trwania przemieszczania, łącznie z odzyskiem lub unieszkodliwianiem
    w państwie trzecim przeznaczenia. W tym celu należy nałożyć na eksporterów odpadów
    obowiązek zapewnienia, aby instalacja przyjmująca odpady w państwie trzecim
    przeznaczenia została poddana audytowi przeprowadzonemu przez niezależną osobę trzecią
    o odpowiednich kwalifikacjach, przed wywozem danych odpadów do tej instalacji. Celem
    takiego audytu jest sprawdzenie zgodności instalacji ze szczególnymi kryteriami
    określonymi w niniejszym rozporządzeniu, aby zapewnić racjonalne ekologicznie
    gospodarowanie odpadami. W przypadku gdy taki audyt wykaże, że dana instalacja
    nie spełnia tych szczególnych kryteriów, eksporter nie powinien być uprawniony
    do wywozu odpadów do tej instalacji. Aby zapewnić profesjonalne i bezstronne
    prowadzenie audytów, należy określić kryteria niezależności i kwalifikacji audytorów
    będących osobami trzecimi oraz wyjaśnić, że powinni oni być upoważnieni lub
    akredytowani przez oficjalny organ publiczny do wykonywania tych czynności. Obowiązek
    dotyczący audytów powinien mieć zastosowanie do instalacji znajdujących się we
    wszystkich państwach trzecich, w tym w państwach należących do OECD. Decyzja OECD
    stanowi, że odpady wywożone do innego państwa OECD "przeznaczone są do odzysku
    w instalacji odzysku, która odzyskuje odpady w sposób racjonalny ekologicznie, zgodnie
    z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi i praktykami, którym podlega dana
    instalacja". Decyzja OECD nie zawiera żadnego elementu ani kryterium określającego
    sposób wdrażania tego wymogu w odniesieniu do "racjonalnego ekologicznie
    gospodarowania" odpadami. Wobec braku wspólnych kryteriów określających warunki
    odzysku odpadów w odpowiednich instalacjach, konieczne jest uwzględnienie ryzyka
    niewłaściwego gospodarowania w poszczególnych instalacjach odpadami wywożonymi z Unii
    do państw należących do OECD, dlatego instalacje znajdujące się w tych państwach
    powinny podlegać wymogom audytu określonym w niniejszym rozporządzeniu.

(53) Komisja powinna stworzyć i prowadzić rejestr zawierający informacje o instalacjach
    poddanych audytowi. Taki rejestr powinien zawierać informacje ułatwiające
    przygotowanie przemieszczeń racjonalnych ekologicznie przez zgłaszających lub osoby,
    które organizują przemieszczanie w celu wywozu odpadów z Unii, ale nie ma on służyć
    jako środek wykazywania zgodności z warunkami i obowiązkami określonymi w niniejszym
    rozporządzeniu. Rejestr powinien ułatwiać działalność eksporterów odpadów,
    ale nie powinien zwalniać eksportera odpadów z obowiązku wykazania takiej zgodności.

(54) Mając na uwadze prawo każdej ze Stron konwencji bazylejskiej - wynikające z jej
    art. 4 ust. 1 - do wprowadzenia zakazu przywozu odpadów niebezpiecznych lub odpadów
    ujętych w załączniku II do tej konwencji, przywóz do Unii odpadów w celu
    unieszkodliwienia powinien być dozwolony w przypadku gdy państwo wywozu jest Stroną
    tej konwencji. Przywóz do Unii odpadów w celu odzysku powinien być dozwolony
    w przypadku gdy do państwa wywozu ma zastosowanie decyzja OECD lub jest ono Stroną
    konwencji bazylejskiej. W innych przypadkach przywóz powinien być możliwy tylko wtedy,
    gdy państwo wywozu jest związane dwustronną lub wielostronną umową lub porozumieniem
    zgodnym z przepisami Unii oraz z art. 11 konwencji bazylejskiej, chyba że nie jest to
    możliwe w sytuacjach kryzysowych, podczas operacji przywracania lub utrzymywania
    pokoju, lub podczas wojny.

(55) Niniejsze rozporządzenie powinno odzwierciedlać zasady określone w decyzji Rady
    2013/755/UE (²⁵), dotyczące wywozu i przywozu odpadów z krajów i terytoriów zamorskich
    oraz do tych krajów.

(56) W szczególnych przypadkach przemieszczeń mających miejsce wewnątrz Unii z tranzytem
    przez państwa trzecie powinny mieć zastosowanie przepisy szczegółowe dotyczące
    procedury zgody ze strony państw trzecich. Konieczne jest również przyjęcie przepisów
    szczegółowych dotyczących procedur mających zastosowanie do tranzytu odpadów przez
    terytorium Unii z państw trzecich i do państw trzecich.

(57) Ze względów środowiskowych oraz w związku ze szczególnym statusem Antarktyki
    niniejsze rozporządzenie powinno jednoznacznie zakazywać wywozu odpadów na to
    terytorium.

(58) Aby zapewnić zharmonizowane wykonanie i egzekwowanie niniejszego rozporządzenia,
    konieczne jest określenie obowiązków państw członkowskich w zakresie prowadzenia
    inspekcji przemieszczania odpadów. Odpowiednie planowanie inspekcji przemieszczania
    odpadów jest również konieczne do ustalenia zasobów potrzebnych do przeprowadzania
    inspekcji oraz do skutecznego zapobiegania nielegalnemu przemieszczaniu.
    Rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006 nałożono na państwa członkowskie obowiązek
    zapewnienia sporządzenia planów inspekcji przemieszczania odpadów do dnia
    1 stycznia 2017 r. Aby ułatwić spójniejsze stosowanie przepisów dotyczących planów
    inspekcji oraz zapewnić zharmonizowane podejście do inspekcji w całej Unii, państwa
    członkowskie powinny zgłaszać swoje plany inspekcji Komisji, której należy powierzyć
    zadanie prowadzenia przeglądu tych planów oraz, w stosownych przypadkach, wydawania
    zaleceń dotyczących ulepszeń. Jeżeli właściwe organy wysyłki i przeznaczenia
    w państwach członkowskich zostaną powiadomione o nielegalnym przemieszczaniu odpadów,
    powinny rozważyć, jak mogą wzmocnić swoje środki kontroli podobnych przypadków
    przemieszczania, aby wykrywać nielegalne przemieszczanie odpadów na wczesnym etapie.

(59) W państwach członkowskich istnieją rozbieżne przepisy w odniesieniu do uprawnień
    i możliwości organów przeprowadzających inspekcje w państwach członkowskich w zakresie
    wymagania dowodów w celu ustalenia zgodności z prawem przemieszczania. Dowody takie
    mogą dotyczyć między innymi tego, czy dana substancja lub dany przedmiot jest odpadem,
    czy odpady sklasyfikowano prawidłowo oraz czy odpady będą przemieszczane do instalacji
    gospodarujących odpadami w sposób racjonalny ekologicznie, zgodnie z niniejszym
    rozporządzeniem. W niniejszym rozporządzeniu należy zatem przewidzieć możliwość
    wymagania takich dowodów przez organy przeprowadzające inspekcje w państwach
    członkowskich. Powinna istnieć możliwość żądania takich dowodów na podstawie przepisów
    ogólnych lub w indywidualnych przypadkach. W przypadku gdy takie dowody nie zostaną
    udostępnione lub gdy zostaną uznane za niewystarczające, należy przewóz danej
    substancji lub danego przedmiotu, lub dane przemieszczanie odpadów, uznać
    za przemieszczanie nielegalne oraz zastosować odpowiednie przepisy niniejszego
    rozporządzenia.

(60) W ocenie rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 stwierdzono, że jednym z niedociągnięć jest
    bardzo duże zróżnicowanie przepisów krajowych dotyczących sankcji w całej Unii.
    W związku z tym, aby ułatwić spójniejsze stosowanie sankcji, należy ustanowić wspólne,
    niewyczerpujące kryteria określania rodzajów i wysokości sankcji, które mają być
    nakładane w przypadku naruszenia niniejszego rozporządzenia. Kryteria te powinny
    obejmować między innymi charakter i wagę naruszenia oraz korzyści ekonomiczne z niego
    wynikające, a także szkody w środowisku spowodowane danym naruszeniem. Ponadto
    w uzupełnieniu do sankcji wymaganych na podstawie niniejszego rozporządzenia państwa
    członkowskie powinny zapewniać traktowanie nielegalnego przemieszczania odpadów
    jak przestępstwa, zgodnie z przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
    2008/99/WE (²⁶) państwa członkowskie powinny wprowadzić przepisy dotyczące sankcji
    za naruszenie niniejszego rozporządzenia oraz zapewnić egzekwowanie tych przepisów.
    Przewidziane sankcje powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa
    członkowskie powinny móc wprowadzić przepisy dotyczące sankcji administracyjnych
    i sankcji karnych za te same naruszenia. W żadnym przypadku nałożenie sankcji karnych
    i sankcji administracyjnych nie powinno prowadzić do złamania zasady ne bis in idem
    zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

(61) Stosowanie rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 pokazało, że udział wielu podmiotów
    na poziomie krajowym jest wyzwaniem, jeśli chodzi o koordynację i współpracę
    w zakresie egzekwowania przepisów. Państwa członkowskie powinny zatem zapewnić
    wszystkim odpowiednim organom uczestniczącym w egzekwowaniu niniejszego rozporządzenia
    skuteczne mechanizmy umożliwiające im współpracę i koordynację na poziomie krajowym
    w zakresie opracowywania i wdrażania polityki i działań w zakresie egzekwowania
    przepisów w celu rozwiązaniu problemu nielegalnego przemieszczania odpadów, w tym
    w zakresie sporządzania i wdrażania planów inspekcji.

(62) Konieczne jest, aby państwa członkowskie prowadziły współpracę dwustronną
    i wielostronną w celu ułatwienia zapobiegania nielegalnemu przemieszczaniu odpadów
    oraz jego wykrywania. W celu dalszej poprawy koordynacji i współpracy w całej Unii,
    należy ustanowić specjalną grupę ds. egzekwowania przepisów, z udziałem wyznaczonych
    przedstawicieli państw członkowskich i Komisji, a także przedstawicieli innych
    odpowiednich instytucji, organów, urzędów, agencji lub sieci. Grupa ds. egzekwowania
    przepisów powinna odbywać regularne spotkania oraz stanowić forum między innymi
    do celów wymiany odpowiednich informacji służących zapobieganiu nielegalnemu
    przemieszczaniu oraz jego wykrywaniu, w tym informacji i danych wywiadowczych na temat
    trendów w nielegalnym przemieszczaniu, a także wymiany doświadczeń, wiedzy
    i najlepszych praktyk w zakresie egzekwowania przepisów.

(63) Aby wspierać i uzupełniać działania państw członkowskich w zakresie egzekwowania
    przepisów, Komisja powinna być uprawniona do prowadzenia inspekcji oraz koordynowania
    działań dotyczących nielegalnego przemieszczania o złożonym charakterze, które może
    mieć poważne szkodliwe skutki dla zdrowia ludzkiego lub dla środowiska, w przypadku
    gdy niezbędne dochodzenie ma wymiar transgraniczny i dotyczy co najmniej dwóch państw
    członkowskich. Prowadząc te inspekcje, Komisja powinna działać z pełnym poszanowaniem
    gwarancji procesowych oraz w ścisłej współpracy z odpowiednimi organami w państwach
    członkowskich, zapewniając, aby takie inspekcje nie wpływały negatywnie
    na jakiekolwiek trwające ściganie karne lub postępowania sądowe lub administracyjne
    dotyczące tego samego nielegalnego przemieszczania w danym państwie członkowskim.
    Komisja może rozważyć powierzenie niektórych działań w zakresie egzekwowania przepisów
    przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, w ramach swojej organizacji wewnętrznej,
    Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), który ma odpowiednią
    wiedzę fachową w tym zakresie. Inspekcja oraz koordynacja wzajemnej pomocy powinny
    pozostawać bez uszczerbku dla głównej odpowiedzialności państw członkowskich
    za zapewnienie i egzekwowanie zgodności z niniejszym rozporządzeniem oraz nie powinny
    wpływać na stałe wykonywanie uprawnień przyznanych - odpowiednio - Komisji lub OLAF
    w innych aktach prawnych, w szczególności w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego
    i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 (²⁷), rozporządzeniu Rady (WE) nr 515/97 (²⁸) lub
    rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 (²⁹).

(64) Państwa członkowskie powinny przekazywać Komisji informacje dotyczące wykonywania
    niniejszego rozporządzenia, zarówno w formie sprawozdań przedkładanych Sekretariatowi
    konwencji bazylejskiej, jak i w oddzielnym kwestionariuszu. Celem takiej
    sprawozdawczości powinna być analiza trendów w przemieszczaniu odpadów oraz danych
    istotnych dla zwalczania nielegalnego przemieszczania, takich jak dane dotyczące
    nielegalnego przemieszczania oraz inspekcji. Komisja powinna przygotowywać co trzy
    lata sprawozdanie z wykonywania niniejszego rozporządzenia na podstawie informacji
    przekazywanych przez państwa członkowskie oraz innych informacji zebranych
    w szczególności przez Komisję i Europejską Agencję Środowiska w sprawozdaniach ad hoc
    o przesyłaniu odpadów z tworzyw sztucznych i innych budzących obawy konkretnych
    strumieni odpadów. Systemy elektronicznego przedkładania oraz wymiany informacji
    i dokumentów należy opracować w taki sposób, aby można było z nich pozyskiwać dane
    do celów tych sprawozdań.

(65) Efektywna współpraca międzynarodowa w zakresie kontroli przemieszczania odpadów
    ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia kontroli i monitorowania takiego przemieszczania
    odpadów na odpowiednim poziomie. Z myślą o zapewnieniu prawidłowego gospodarowania
    odpadami, należy promować wymianę informacji, współodpowiedzialność oraz współdziałanie
    między Unią i jej państwami członkowskimi oraz państwami trzecimi.

(66) Aby ułatwić wymianę informacji i współpracę na rzecz zharmonizowanego wykonywania
    niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie powinny wyznaczyć właściwe organy
    i korespondentów oraz powiadomić o nich Komisję. Komisja powinna publicznie udostępnić
    takie informacje. Państwa członkowskie powinny również wskazać organ lub organy oraz
    członków ich stałego personelu odpowiedzialnych za współpracę między państwami
    członkowskimi.

(67) Państwa członkowskie powinny być uprawnione - w celu zapewnienia kontroli
    przemieszczania odpadów - do wyznaczenia specjalnych urzędów celnych wprowadzenia
    i wyprowadzenia na potrzeby przemieszczania odpadów wprowadzanych do Unii
    i opuszczających Unię oraz powiadomić o nich Komisję. Komisja powinna publicznie
    udostępnić takie informacje.

(68) W celu uzupełnienia lub zmiany niniejszego rozporządzenia należy przekazać Komisji
    uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
    Europejskiej (TFUE) w odniesieniu do: zmiany elementów wniosku instalacji odzysku
    o uzyskanie zezwolenia wstępnego, określenia, jakie informacje należy przekazać
    w zaświadczeniach potwierdzających realizację operacji odzysku i unieszkodliwiania,
    ustanowienia instrukcji wypełniania dokumentów określonych w załączniku VII,
    aktualizacji wykazu informacji i dokumentów wymienianych za pośrednictwem środków
    elektronicznych, określenia kryteriów klasyfikowania niektórych odpadów w załącznikach
    III, IIIA, IIIB lub IV, ustanowienia wykazu państw, do których nie ma zastosowania
    decyzja OECD, a do których zezwala się na wywóz z Unii w celu odzysku odpadów innych
    niż niebezpieczne oraz ich mieszanin, w tym odpadów tworzyw sztucznych
    sklasyfikowanych w pozycji B3011, oraz regularnej aktualizacji tego wykazu, zakazu
    wywozu odpadów do niektórych państw, do których ma zastosowanie decyzja OECD, oraz
    zmiany załączników. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja
    prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te
    prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym
    z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (³⁰). W szczególności,
    aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach
    w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym
    samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą
    systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się
    przygotowaniem aktów delegowanych.

(69) Zgodnie z decyzją Komisji C(2016) 3301 ustanawiającą przepisy horyzontalne dotyczące
    tworzenia i funkcjonowania grup ekspertów Komisji, Komisja powinna ustanowić grupę
    ekspertów, która zastąpi regularne spotkania korespondentów oraz konsultacje
    z ekspertami i korespondentami państw członkowskich oraz, w stosownych przypadkach,
    z przedstawicielami innych zainteresowanych stron i organizacji, w ramach
    przygotowywania aktów delegowanych oraz w celu rozstrzygania kwestii związanych
    z wykonywaniem niniejszego rozporządzenia.

(70) W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy
    powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze do przyjmowania prostej, opartej na analizie
    ryzyka i zharmonizowanej metody obliczania gwarancji finansowej lub równoważnego
    ubezpieczenia, do ustanowienia szczegółowych kryteriów wykonalności technicznej
    i opłacalności ekonomicznej, do sprecyzowania w odniesieniu do niektórych rodzajów
    towarów rozróżnienia między towarami używanymi a odpadami w przypadku przemieszczania
    transgranicznego, do przyjęcia tabeli korelacji mającej na celu wskazanie relacji
    między kodami nomenklatury scalonej przewidzianymi w rozporządzeniu Rady (EWG)
    nr 2658/87 (³¹) a pozycjami dotyczącymi odpadów wymienionych w załączniku III,
    załączniku IIIA, załączniku IIIB, załączniku IV i załączniku V do niniejszego
    rozporządzenia oraz do wskazania informacji wymaganych w odniesieniu
    do przemieszczania odpadów w sytuacjach kryzysowych lub podczas operacji przywracania
    lub utrzymywania pokoju. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie
    z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (³²).

(71) W rozporządzeniu (UE) 2020/1056 ustanowiono ramy prawne dotyczące przekazywania drogą
    elektroniczną - między zainteresowanymi podmiotami gospodarczymi a właściwymi organami
    - informacji regulacyjnych związanych z transportem towarów na terytorium Unii oraz
    objęto nim niektóre części niniejszego rozporządzenia. Aby zapewnić spójność między
    tymi aktami, należy zmienić rozporządzenie (UE) 2020/1056. Aby uniknąć braku przepisów
    wykonawczych na podstawie rozporządzenia (UE) 2020/1056 w odniesieniu do definicji
    wymogów informacyjnych na podstawie niniejszego rozporządzenia, dostępu do tych
    informacji oraz ich przetwarzania w formacie elektronicznym przed dniem rozpoczęcia
    stosowania obowiązkowej elektronicznej wymiany danych na podstawie niniejszego
    rozporządzenia, zmiana rozporządzenia (UE) 2020/1056 powinna mieć zastosowanie z mocą
    wsteczną od dnia rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia.

(72) Podmiotom gospodarczym należy zapewnić wystarczająco dużo czasu na wypełnienie ich
    nowych obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia, a państwom członkowskim
    i Komisji - na utworzenie infrastruktury administracyjnej niezbędnej do jego
    stosowania. W celu uniknięcia luk w przepisach, należy zapewnić pozostanie w mocy
    niektórych przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 do dnia rozpoczęcia stosowania
    przepisów niniejszego rozporządzenia, które zaczną mieć zastosowanie w późniejszym
    terminie.

(73) Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia nie mogą zostać osiągnięte w sposób
    wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na potrzebę
    harmonizacji możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć
    działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii
    Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze
    rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: